درمان زردی نوزاد در منزل و جلوگیری از یرقان در بارداری

درمان زردی نوزاد در منزل و جلوگیری از یرقان در بارداری

یرقان یا زردی نوزاد ( baby jaundice ) بیماری شایع نوزادان است که به علت افزایش سطح بیلی روبین خون به وجود می آید و درصورت عدم درمان به موقع عوارض خطرناکی دارد و بیشتر در نوزادان نارس به وجود می آید. درمان زردی نوزاد در منزل و جلوگیری از آن در بارداری یکی از راه هایی است که والدین برای فرزندشان که با این بیماری متولد میشوند باید انجام دهند اما از کجا بفهمیم که فرزندمان بیماری مذکور را دارد؟ آیا درمان این بیماری به راحتی امکان پذیر میباشد یا میتواند دشوار و خطرناک باشد؟ آیا پس از درمان بیماری مذکور کاملا بهبود میابد و یا امکان برگشت دوباره وجود دارد؟ مطلب ما را دنبال کنید تا با بهترین روشهای درمان خانگی آشنا شوید.

ابتدا جهت تشخیص بیماری به صورت دقیق باید به آزمایشگاه مراجعه کرده و پس از گرفتن مقداری خون، جواب آزمایش بعد از دو ساعت حاضر میشود. این روش اگر چه کمی دشوار می باشد و باعث سختی والدین و نوزاد می شود اما دقیق ترین راه تعیین آن است.

روش دیگری نیز برای تعیین زردی در نوزاد در منزل وجود دارد و آن استفاده از بیلی چک یا بیلی روبین متر است. هنگام استفاده از این دستگاه دیگر نیازی به خون گرفتن نیست. کافیست دهانه دستگاه به پیشانی کودک نزدیک شده و در همان لحظه میزان یرقان در صفحه نمایش نشان داده میشود بدون اینکه نوزاد هیچ دردی را احساس نماید.

انواع زردی نوزادان

۱- کم‌خطر: که به دلیل عدم توانایی کبد به منظور دفع بیلی روبین رخ می‌دهد. این بیماری دو سه روز اول تولد بروز پیدا می‌کند و پس از یک یا دو هفته از بین می‌رود. بیشتر مواقع این عارضه نیاز به درمان خاصی ندارد و با تجهیزات فتوتراپی می‌توان آن را به‌ سادگی برطرف نمود. عوارض دستگاه زردی نوزاد با لامپ ال ای دی نیز بسیار ناچیز است.

۲- پرخطر: که دلایل آن میتواند ناشی از ناسازگاری خون مادر ، هپاتیت، آترزی مجاری صفراوی که در آن مجاری صفراوی به‌ درستی تشکیل نشده‌اند، عفونت‌های خونی، بیماری‌های ارثی از جمله کمبود آنزیم‌هایی مانند آنزیم گلوکز ۶ فسفاتاز، ناهنجاری‌هایی که طفل در هنگام تولد به آن مبتلا می‌گردد باشد.

زردی نوزاد چقدر طول میکشد

این بیماری معمولا روزهای اول تولد ظهور میکند و اگر خفیف باشد ممکن است تا چند روز پس از آن و خود به خود در منزل بهبود یابد. والدین میتوانند با مشاهده رنگ پوست و رنگ چشم نوزاد خود روند بهبودی آن را بررسی کنند. اما چنانچه شدت بیماری در بدو تولد زیاد باشد توصیه موکد به درمان آن با تجهیزات فتوتراپی است که بسته به میزان و شدت بیماری و شرایط جسمی نوزاد ممکن است تا سه روز طول بکشد.

در بعضی از نوزادان که آمار آن نیز به 20 درصد میرسد امکان برگشت بیماری وجود دارد لذا توصیه میگردد چنانچه نوزادی یرقان داشته و بیماریش درمان شده باشد به مدت 2 ماه تحت نظر باشد تا اگر  مجددا بیلی روبین نوزاد افزایش یافت سریعا درمان گردد. تقریبا بعد از گذشت 2 ماه امکان برگشت بیماری وجود ندارد.

با توجه به اینکه سر آغاز بیماری زردی وقتی است که نوزاد هنوز در شکم مادر است ضرورت دارد مادر طفل جهت جلوگیری از زردی نوزاد در بارداری و تولد فرزند سالم یکسری از دستورالعمل ها را رعایت نماید تا نوزادش با سلامتی کامل متولد شده و دیگر نگرانی بابت درمانش نداشته باشد. مهمترین آنها عبارتند از:

زایمان به موقع و جلوگیری از زردی نوزاد

یکی از علل کاهش زردی در نوزادان داشتن زایمان به موقع و نداشتن زایمان زودرس است چرا که وقتی نوزاد زودتر از موقع به دنیا بیاید بعضی از قسمتهای بدنش هنوز به تکامل نرسیده است که از جمله آن میتوان به عدم تکامل کبد نام برد. کبد مهمترین قسمت بدن یک کودک جهت تصفیه خون و خرد کردن مولکولهای بیلی روبین که عامل اصلی زردی در نوزادان است میباشد.

ضرورت دارد مادر در دوران بارداری تحت نظر پزشک قرار گیرد و طبق نظر وی از انجام کارهایی که باعث زایمان زودرس میشود خودداری نماید. انجام حجامت در بارداری نیز تا حدودی میتواند باعث تصفیه خون مادر شده و احتمال بیماری در فرزند خود را پس از زایمان کاهش دهد.

تغذیه مناسب در بارداری جهت جلوگیری از زردی در نوزاد

درمان زردی نوزاد در منزل و جلوگیری از یرقان در بارداری

تغذیه در دوران بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد. رشد و نمو مناسب جنین، عدم تولد بچه زودرس و نیز جلوگیری از مشکلاتی که برای مادر در دوران بارداری و پس از زایمان به وجود می‌آید با یک تغذیه مناسب و خوب انجام می‌شود.

توصیه میگردد مادر جهت جلوگیری از زردی نوزاد از خوردن غذاهای پرچرب، فست فودها و غذاهای گرم و پر ادویه خودداری نمایید و به‌ جای آن از شیر، خرما، عرق کاسنی استفاده نمایید.

دوران بارداری مرحله بسیار مهمی در زندگی مادر است. در این مرحله مادر باید نسبت به تغذیه خود دقت و حساسیت ویژه ای داشته باشد. برای مثال در این زمان مصرف کافئین و نوشیدن بیش از اندازه قهوه می‌تواند برای جنین وی مضر باشد.

همچنین مصرف مشروبات الکلی، سیگار و مواد مخدر میتواند منجر به تولد بچه نارس و رشد ناکافی اش شده و او را در معرض انواع بیماریهای مختلف از جمله یرقان قرار می‌دهد. بنابراین اکیداً توصیه می‌شود در این دوران برای جلوگیری از زردی در نوزاد از مصرف مواد مضر خودداری شود.

مصرف ميوه‌ های زرد در دوران بارداری و شيردهی سبب یرقان در کودکان نمیشود اما بهتر است مادرانی که به فرزند خود شیر میدهند میوه هایی مثل مرکبات، کیوی، توت فرنگی، آناناس، انگور، گیلاس و آلو را مصرف نکنند.

وظایف مادر پس از زایمان

به طور کلی رعایت موارد مطروحه باعث کاهش احتمالی و جلوگیری از زردی نوزاد در بارداری خواهد شد اما اگر به هر دلیلی کودک پس از تولد بیماری مورد نظر را داشت اصلا جای نگرانی نیست و والدین میتوانند به راحتی این بیماری را که البته شیوع فراوانی نیز دارد را برطرف نمایند.

پس از مشخص شدن میزان بیماری دو حالت وجود خواهد داشت. یا شدت آن خیلی خفیف و کم است یا مقدار آن زیاد که میتوان برای هر کدام روشهای مختلف درمانی ارائه نمود.

الف) درمان زردی نوزاد در منزل چنانچه شدت آن کم باشد

چنانچه میزان بیماری خفیف بوده و خیلی کم باشد یعنی سطح بیلی روبین خون پس از آزمایش حدود 8 و یا کمتر از آن باشد میتوان درمان را با طب سنتی در منزل انجام داد. گفتنی است این روش بسیار محدود و زمان بر بوده و میتواند باعث افزایش مدت زمان درمان زردی نوزاد در منزل گردد که همین مسئله میتواند باعث رنجش و ناراحتی کودک شود لذا ضرورت دارد والدین عزیز حتما با مشورت پزشک مبادرت به استفاده از طب سنتی بکنند.

1- نور آفتاب

اگر زردی نوزاد خیلی خفیف باشد ممکن است نیاز به انجام اقدامات درمانی خاصی نباشد. میتوان کودک را در منزل نزدیک پنجره در معرض نور آفتاب به مدت ۱۵ دقیقه و ۴ مرتبه در روز قرار داد. نور خورشید بیلی‌ روبین خون را شکسته و سپس از طریق ادرار دفع می‌گردد.

2- شیر خشک

یرقان برای بعضی از نوزادان از شیر مادر ایجاد میشود که علت آن هم ترکیبات شیر است. با بروز چنین حالتی، پزشک متخصص مجبور خواهد بود چند روزی شیر مادر را قطع کند. لذا ضرورت دارد کودک از طریق مصرف شیر خشک تغذیه گردد. برای درمان زردی نوزاد در منزل لازم است شیر خشک به مقدار زیاد و به صورت رقیق شده به کودک داده شود تا میزان ادرارش افزایش یافته تا مولکولهای بیلی روبین از طریق ادرار دفع گردد.

3- برگ کلم

کلم یکی از سبزیهای معروف خوراکی است و اقسام مختلفی نیز دارد که عبارتند از کلم سبز، کلم قرمز و کلم قمری. برگ کلم خوراکی فواید و خواص فراوانی دارد و مصرف آن برای هر انسانی میتواند مفید باشد اما مهمترین خصوصیت آن درمان زردی نوزاد در منزل است. با توجه به اینکه کلم یک خوراکی با طبع سرد میباشد و به طور کلی خوراکیهای با طبع سرد برای رفع بیماری فوق مفید است لذا مصرف کلم و همچنین کاهو برای مادران شیردهی که فرزندشان یرقان دارد بسیار مناسب است. ضمنا مصرف این خوراکی برای مادران باردار جهت جلوگیری از زردی نوزاد بسیار میباشد.

سایر روشهای طب سنتی برای درمان زردی در نوزاد عبارتند از:

آنچه که نباید انجام داد

گاهی اوقات بعضی از پزشکان روشهایی را برای درمان و بهبودی زردی نوزادان در منزل پیشنهاد میکنند که جنبه علمی ندارد و حتی میتواند شدت بیماری را افزایش داده و بسیار خطرناک شود که عبارتند از:

1- حجامت

از گذشته های دور حجامت نوزاد برای زردی مرسوم بوده است و نوزادان را چند روز پس از تولد حجامت میکردند به امید اینکه بیماری آنها درمان گردد. عمده پزشکان و متخصصان اطفال سراسر جهان به طور قطع با این عمل مخالف هستند. آنها بر این عقیده اند که یرقان یعنی وجود بیلی روبین اضافی خون که کل بدن نوزاد پخش گردیده بنابراین با حجامت یا خراش جزیی به طور کامل بهبود نمیابد.

درمان زردی نوزاد در منزل و جلوگیری از یرقان در بارداری

درمقابل پزشکان طب سنتی نظر مخالف با پزشکان متخصص دارند و حجامت را برای درمان و کاهش زردی نرمال نوزاد در منزل موثر میدانند. به طور کلی حجامت از هر نوع آن به هیچ عنوان تایید نمی شود چرا که تحقیقات نشان داده برای بعضی از کودکان که می شد رفع بیماری طی مراحل اولیه به راحتی انجام شود با انجام حجامت وضعیت درمانی به مراتب سخت تر شد.

2- قرص فنوباربیتال

بعضی پزشکان از قرص فنوباربیتال جهت درمان زردی نوزادان استفاده میکنند که مصرف آن به هیچ عنوان توصیه نمیگردد. این قرص بیماری را کاهش نمیدهد و استفاده از آن تنها پاک کردن صورت مسئله میباشد.

ب) درمان زردی در منزل چنانچه شدت آن زیاد باشد

چنانچه پس از انجام آزمایش سطح بیلی روبین بالا باشد یعنی عدد آن از 8 تا 17 باشد باز هم میتوان درمان را در خانه انجام داد اما نه به روشهای سنتی بلکه با استفاده از تجهیزات جانبی. البته بعضی از تجهیزات فتوتراپی خانگی مدرن و جدید با لامپ های قدرتمند امروزه وجود دارند که با آن میتوان شدتهای بیشتر بیماری یرقان نوزاد را کاملا درمان نمود.

استفاده از تجهیزات فتوتراپی در منزل

اگر چه همه روشهای ذکر شده ممکن است باعث کاهش میزان یرقان کودک گردد اما اثر گذاری آنها قطعی نیست و زمان بر است و حتی مواقعی که شدت بیماری زیاد باشد و یا بیماری روند افزایشی داشته باشد نمیتوانند بیماری را به طور کامل رفع نمایند بنابراین بهترین راه درمان زردی در نوزاد در منزل استفاده از دستگاه فتوتراپی میباشد که هم نوع بیمارستانی دارد و هم نوع خانگی که نوع خانگی آن دارای مزایای فراوانی است از جمله اینکه نوزاد در کنار مادر است و رسیدگی به وی به سادگی انجام میشود ضمن اینکه شیر دادن به نوزاد هنگام استفاده از آن به راحتی امکان پذیر است.

برای رفع بیماری یرقان مادر چه بخورد

به طور کلی زندگی مادران در خصوص نوزادشان به دو بخش زمان بارداری و پس از زایمان تقسیم میشود. مادرانی که باردار هستند میتوانند در این دوران با رعایت یکسری از اصول تغذیه ای و همچنین ورزشها و نرمشهای متناسب با آن دوران نسبت به کاهش احتمال ایجاد زردی فرزند خود پس از زایمان اقدام کنند.

اما برای مادرانی که پس از زایمان فرزندشان یرقان دارد علاوه بر درمانهای خاصی که متعلق به کودک است مادر نیز میتواند با رعایت کردن دستورات تغذیه ای مناسب در جهت رفع و درمان زردی نوزاد خود تلاش نماید تا فرزندش با سرعت بیشتری بهبود یابد. البته این دستورالعمل وقتی کاربرد دارد که نوزاد از شیر مادر تغذیه کند.

درمان زردی نوزاد در منزل و جلوگیری از یرقان در بارداری

 

مصرف ادویه برای مادر ممنوع

استفاده از ادویه‌ها به خصوص ادویه‌های تند مانند فلفل باعث التهاب یا تخریب سلول‌های کبدی می‌شوند. اگر مادر این ادویه را مصرف کند این ماده در شیر او ترشح می‌شود و نوزاد نمی‌تواند این طبع را تحمل کند و در نتیجه باعث ایجاد یرقان می‌شود.

تمامی ادویه‌های تند سوزاننده و مضر هستند و مادران شیرده نباید از آنان استفاده کنند. همچنین مادران باید از مصرف غذاهای کربوهیدرات دار پرهیز نمایند زیرا باعث می‌شوند که کبد کودک صفرای بیشتری برای هضم این غذاها تولید کند و باعث شدت یافتن این بیماری در کودک میشود. قابل ذکر است استفاده از طب سنتی در منزل حتما باید تحت نظر متخصصین مرتبط و با هماهنگی پزشک اطفال باشد چرا که این روش درمان زردی در نوزاد با درجه پایین تا حدودی موثر بوده و در صورت بالا بودن آن (بالاتر از 8 بیلی روبین) توصیه میگردد ضمن رعایت موارد ذکر شده جهت اطمینان خاطر در کنار آن حتما از روشهای دیگر استفاده گردد.

میوه های مفید برای درمان زردی نوزادان

به طور کلی میوه های با طبع سرد و خنک برای درمان زردی نوزادان مفید است ولی باید به این نکته توجه کرد که دادن هر نوع خوراکی به نوزاد تازه به دنیا آمده ممنوع بوده و میتواند برایش خطرناک باشد پس ضرورت دارد مادرانی که از شیر خودشان به فرزندشان میدهند از این نوع میوه ها بیشتر مصرف کنند و سپس به فرزند خود شیر بدهند تا از خواص این خوراکیها کودک نیز بهره مند گردد. به طور کلی میوه های مفید برای زردی نوزادن عبارتند از: هندوانه، پرتقال، نارنگی، لیمو شیرین، لیمو ترش، سیب ترش، آب انار ، برگ کلم و کاهو، خیار، آلبالو

برعکس خوراکیهایی که طبع سرد دارند میوه های با طبع گرم برای یرقان نوزاد مضر هستند و لازمست مادر در دوران بارداری جهت جلوگیری از ایجاد زردی در نوزاد خود از خوردن آنها تا حد ممکن دوری کند. ضمنا مادران شیرده نیز باید حتی الامکان این میوه ها را نخورند. عمده آنها عبارتند از: موز، نارگیل، انجیر، انگور، گلابی، به و گیلاس.

چگونه بفهمیم یرقان نوزامان خوب شده

اگر چه از ظاهر و رنگ پوست نوزاد میتوان متوجه درمانش شد اما جهت اطمینان و اطلاع از میزان دقیق آن لازم است که مجددا آزمایش خون داده و یا از دستگاه بیلی چک در منزل استفاده نمود. همچنین با مراجعه به جدول نیز میتوان شدت زردی نوزادان را بررسی نمود. چنانچه درجه زردی یا عدد بیلی روبین به کمتر از 8 میلی گرم بر دسی لیتر برسد درمان کامل میباشد. البته بعضی از پزشکان ترجیح میدهند این عدد به حدود 5 کاهش یابد تا احتمال برگشت بیماری نیز به صفر برسد.

جمع بندی

به والدین عزیز پیشنهاد میگردد چنانچه فرزندشان زردی دارد و حتی درجه آن هم پایین میباشد از تجهیزات فوتوتراپی در منزل استفاده کنند چرا که استفاده از روشهای سنتی و خانگی و گیاهی اثر درمانی قطعی ندارند ضمن اینکه ممکن است مدت زمان بهبودی طولانی گردد و یا بعضی وقتها برعکس شده و شدت بیماری افزایش یابد که باعث خواهد شد درمان کودک سخت تر شده و مشکلات بعدی را ایجاد نماید.

مرکز درمان و رفع زردی شرکت نی نی سالم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.