زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان و اهمیت درمان به موقع آن

      دیدگاه‌ها برای زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان و اهمیت درمان به موقع آن بسته هستند

آنچه در مورد زردی نوزاد و درمان نوزادان و کودکان باید بدانید

زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان است و ضرورت دارد والدین نسبت به درمان این بیماری نوزادی در فرزند خود هر چه سریعتر اقدامات ضروری را انجام دهند.

یرقان زردی چشم یا پوست کودک شماست که حاصل افزایش میزان بیلی روبین در خون کودک میباشد. به طور کلی دو نوع بیلی روبین وجود دارد که عبارتند از مستقیم و غیرمستقیم که میزان زیاد بیلی روبین غیر مستقیم در خون میتواند باعث ورود آن به مغز و ایجاد آسیب های مغزی شود.

زردی نوزاد چیست ؟

زردی نوزادان در بدو تولد یک اتفاق معمول و عادی است و معمولا در روز سوم یا چهارم پس از تولد بروز میکند و اگر سطح آن پایین باشد عمدتا پس از پایان هفته اول از بین میرود. دلیل آن نیز این است که در نوزادان تازه متولد شده، کبد هنوز نابالغ است و قادر به دفع سطح زیاد بیلی روبین موجود در خون نیست.

یرقان در صورت خوب شیر نخوردن ممکن است یک و یا حتی تا دو ماه طول بکشد بنابراین مهم است مادران به مراقبت از نوزاد خود اهمیت ویژه ای داده و به میزان کافی و به تکرار به نوزادشان شیر دهند. زردی هایی که در دو روز اول تولد ظاهر میشوند غیر طبیعی است و این نوزادان باید در اسرع وقت توسط پزشک معاینه شوند.

زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان

انواع زردی

۱- کم‌خطر

زردی بچه یا زردی فیزیولوژیک به دلیل عدم توانایی کبد در دفع بیلی‌روبین رخ می‌دهد. این زردی بچه در دو سه روز اول تولد بروز پیدا می‌کند و پس از یک یا دو هفته از بین می‌رود. در بیشتر مواقع این عارضه نیاز به درمان خاصی ندارد و با یک درمان ساده با دستگاه فتوتراپی می‌تواند آن را به‌ سادگی برطرف نماید.

۲- پرخطر

که عبارتند از: زردی نوزادی ناشی از ناسازگاری خون مادر و نوزاد، هپاتیت، آترزی مجاری صفراوی که در آن مجاری صفراوی به‌ درستی تشکیل نشده‌اند، عفونت‌های خونی نوزاد، بیماری‌های ارثی از جمله کمبود آنزیم‌هایی مانند آنزیم گلوکز ۶ فسفاتاز، ناهنجاری‌هایی که نوزاد در هنگام تولد به آن مبتلا می‌گردد

علت زردی نوزاد

زردی نوزادی علل زیادی دارد که مهمترین آنها در زیر به تفصیل بیان گردیده است:

1- کم کاری آنزیمی کبد

2- ناسازگاری گروه خونی مادر و فرزند

اختلاف گروه خونی مادر و نوزاد یکی از عوامل مهم ایجاد یرقان است، به عنوان مثال گروه خونی مادر O باشد اما نوزاد گروه خونی B یا A داشته باشد. نوزادانی که گروه خونی‌ منفی دارند و مادرانشان گروه خونی مثبت داشته باشند هم دچار چنین مشکلی می‌شوند.

3- عفونت‌

یکی دیگر از علل ایجاد یرقان است که در بعضی از نوزادان ایجاد میگردد و میتواند به دلایل زیر باشد:

الف) کمبود G6PD

G6PD یک ماده شیمیایی است که در گلبول های قرمز به مقدار مشخصی وجود دارد. در بعضی از نوزادان این ماده کم بوده و یا ممکن است وجود نداشته باشد. در این صورت قرار گرفتن نوزاد در معرض موادی مانند کافور یا داروهای حاوی گوگرد می تواند باعث زردی شود.

ب) نوزادان زودرس

4- اختلالهای تیروئید

اختلال های تیروئید نوزاد یکی از عوامل مهم ایجاد زردی کودکان است. زردی نوزادی که بیش از 14 روز به طول انجامد نیز غیر طبیعی است که باید توسط پزشک ویزیت شوند.

5- یرقان از شیر مادر

گاهی یرقان از شیر مادر است که در هفته اول تولد نوزاد ایجاد شده و به علت کم بودن شیر مادر و تغذیه ناکافی نوزاد به وجود می‏آید. این زردی ربطی به ترکیبات شیر مادر ندارد و بهتر است شیردهی با تکرار بیشتری صورت گیرد. البته در مواردی زردی کودک از ترکیبات نامطلوب شیر مادر است که معمولا بعد از یک هفته ایجاد می‌شود و تشخیص آن فقط توسط پزشک متخصص امکان‏پذیر است.

6- فاویسم

فاویسم معمولا در نوزادانی که مادرانشان دیابتی است یا نوزادانی که دچار تاخیر رشد داخل رحمی در زمان بارداری باشند دیده می‏شود که حتما باید توسط پزشک متخصص تشخیص داده شود.

علائم زردی نوزاد و اهمیت تشخیص آن

علائم یرقان بسیار مهم هستند و باید جدی گرفته شوند. هر گونه سهل انگاری در درمان زردی بچه عواقب خطرناکی خواهد داشت. والدین عزیز لازم است که با جدیت مراتب را بررسی و در اسرع وقت نسبت به درمان آن اقدام نمایند تا عوارض جانبی عدم درمان گریبان گیر آنها نگردد. مهمترین این علائم عبارتند از: تب، زردی پوست، دانه های ایجاد شده روی پوست، اسهال و استفراغ، مشکلات تنفسی، سردرد و گریه‌ زیاد.

در اغلب موارد زردی نوزادان خفیف است و خود به خود از بین می‌رود. قبل از اینکه نوزاد را به خانه ببرید و بعد از چند روز که برای معاینه‌ او را نزد دکتر می‌برید این بیماری بررسی می‌شود. هر موقع نیز علائم زردی را مشاهده کردید نوزاد را نزد پزشک ببرید. در برخی موارد درمان زردی نوزاد با تغذیه انجام میشود.

میزان بیلی روبین معمولا سه تا هفت روز بعد از تولد به بیشترین حد خود می‌رسد. همچنین اگر انگشت خودتان را روی قسمتی از بدن نوزاد فشار دهید و آن قسمت زرد شود، نوزاد دچار زردی کودکان شده است.

روشهای تشخیص

روشهای مختلفی وجود دارد که مهمترین روشهای تشخیص زردی نوزادی عبارتند از:

1- از طریق چشمی و دیداری

بازرسی چشمی میتواند برای تخمین میزان زردی نوزادان انجام شود. در این حالت نوزاد باید کاملا برهنه بوده و در روز و زیر نور طبیعی مورد بررسی قرار گیرد. رنگ چشم ها به خصوص سفیدی چشم، لثه ها و پوست کودک باید با دقت دیده شود. گفتنی است این روش تشخیص تقریبی بوده و باید توسط شخصی انجام شود که تجربه کافی داشته باشد.

2- دادن آزمایش خون در آزمایشگاه

دقیقترین روش تعیین زردی کودکان است که با گرفتن چند قطره خون از نوزاد تعیین میشود.

3- استفاده از دستگاه بیلی چک یا بیلی روبین متر

این روش بدون خونگیری و تنها با تماس پوستی انجام میشود و تا حدودی دقیق است.

4- مراجعه به جدول

تعیین زردی در این روش چنانچه با دقت انجام شود میتواند کاملا دقیق باشد. با توجه به جدول زیر، روشن

است که چنانچه زردی گلوی نوزاد را احاطه کرده و فرا گرفته باشد باید حتما نسبت به درمان زردی نوزاد در

خانه با استفاده از دستگاه زردی بچه اقدام نمود. گفتنی است برای شدت زردی های خیلی بالا در حالیکه کل

بدن زرد شده باشد باید به تشخیص پزشک از دستگاه فتوتراپی پر قدرت ال ای دی و یا حتی تعویض خون نوزاد اقدام نمود.

 

درمان زردی نوزاد در منزل

 

پس از اینکه والدین محترم با روشهای فوق متوجه زردی نوزاد خود شدند باید بدون درنگ نسبت به درمان آن

اقدام نمایند چرا که عدم به موقع درمان زردی نوزاد عواقب خطرناکی دارد که میتواند تا آخر عمر

گریبان فرزند و والدین را بگیرد و والدین تا وقتی که زنده هستند عذاب وجدان خواهند داشت. لذا موکدا

توصیه میگردد در صورت اطمینان از زردی نوزادی حتما اقدامات درمانی لازم را انجام دهند.

اهمیت درمان

اگر زردی نوزادان به موقع درمان گردد بیماری خطرناکی نخواهد بود و عوارضی نیز نخواهد داشت در غیر این صورت میتواند به مغز کودک آسیب جدی وارد نماید.

بعضی از والدین نیز میپرسند که زردی نوزادان چقدر طول میکشد و آن را چگونه درمان کنیم که باید گفت در صورت استفاده از دستگاه فتوتراپی معمولا تا حداکثر سه روز بسته به میزان زردی و شدت آن و شرایط جسمی بچه ممکن است طول بکشد. ضمنا هیچ کس نمی تواند دقیقاً بگوید چه زمانی و در چه سطحی از آسیب های مغزی یرقان به طور قطع رخ خواهد داد.

تغذیه مناسب در بارداری

تغذیه در دروان بارداری جهت جلوگیری از زردی کودکان اهمیت بسیار زیادی دارد. رشد و نمو مناسب جنین، عدم تولد نوزاد زودرس و نیز جلوگیری از مشکلاتی که برای مادر در دوران بارداری و پس از زایمان به وجود می‌آید با یک تغذیه مناسب و خوب انجام می‌شود.

توصیه میگردد از خوردن غذاهای پرچرب، فست فودها و غذاهای گرم و پر ادویه خودداری نمایید و به‌ جای آن از شیر، خرما، عرق کاسنی استفاده نمایید.

دوران بارداری مرحله بسیار مهمی در زندگی مادر است. در این مرحله مادر باید نسبت به تغذیه خود دقت و حساسیت ویژه ای داشته باشد. برای مثال در این زمان مصرف کافئین و نوشیدن بیش از اندازه قهوه می‌تواند برای جنین وی مضر باشد.

همچنین مصرف مشروبات الکلی، سیگار و مواد مخدر میتواند منجر به تولد نوزاد نارس و رشد ناکافی وی شود و این نوزاد را در معرض انواع بیماری‌های مختلف از جمله یرقان قرار می‌دهد. بنابراین اکیداً توصیه می‌شود در این دوران از مصرف مواد مضر خودداری شود.

ميوه های مضر دوران بارداری

مصرف ميوه‌ های زرد در دوران بارداری و شيردهی سبب یرقان نوزادان نمیشود اما نوعی زردی در بچه‌های تا شش سال وجود دارد که بر اثر مصرف بیش از حد میوه های زرد رنگ مثل نارنگی ايجاد شده است. در این بچه‌ها بر عکس کودکانی که یرقان دارند سفيدی چشم زرد نیست. مادرانی که به نوزاد خود شیر میدهند میوه هایی مثل مرکبات، کیوی، توت فرنگی، آناناس، انگور، گیلاس و آلو را مصرف نکنند.

 

درمان زردی نوزادان