زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان و اهمیت درمان به موقع آن

      دیدگاه‌ها برای زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان و اهمیت درمان به موقع آن بسته هستند

آنچه در مورد زردی نوزاد و درمان نوزادان و کودکان باید بدانید

زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان است و ضرورت دارد والدین نسبت به درمان این بیماری نوزادی در فرزند خود هر چه سریعتر اقدامات ضروری را انجام دهند.

یرقان زردی چشم یا پوست کودک شماست که حاصل افزایش میزان بیلی روبین در خون کودک میباشد. به طور کلی دو نوع بیلی روبین وجود دارد که عبارتند از مستقیم و غیرمستقیم که میزان زیاد بیلی روبین غیر مستقیم در خون میتواند باعث ورود آن به مغز و ایجاد آسیب های مغزی شود.

زردی نوزاد چیست و آن را چگونه درمان کنیم؟

زردی نوزادان در بدو تولد یک اتفاق معمول و عادی است و معمولا در روز سوم یا چهارم

پس از تولد بروز میکند و اگر سطح آن پایین باشد عمدتا پس از پایان هفته اول از بین میرود.

دلیل آن نیز این است که در نوزادان تازه متولد شده، کبد هنوز نابالغ است و قادر به دفع

سطح زیاد بیلی روبین نیست. در صورت خوب شیر نخوردن ممکن است زردی نوزاد یک ماه

و یا حتی دو ماهه طول بکشد بنابراین مهم است مادران به مراقبت از نوزاد خود اهمیت ویژه ای داده و به میزان کافی و به تکرار به نوزادشان شیر دهند.

بعضی اوقات سطح بیلی روبین بالا می رود و این زردی کودکان خطرناک می شود. زردی هایی که در

طول 2 روز اول زندگی ظاهر می شوند همیشه غیر طبیعی است و این نوزادان باید در اسرع وقت توسط پزشک مراجعه کنند.

jaundice2 e1590860910279 300x300 - زردی نوزاد بیماری شایع نوزادان و کودکان و اهمیت درمان به موقع آن

چرا کودک زرد میشود؟

زردی نوزادی علل زیادی دارد که مهمترین آنها در زیر به تفصیل بیان گردیده است:

1- کم کاری آنزیمی کبد

کم کاری کبد و عدم رشد کافی آن می‌تواند باعث ایجاد زردی کودک شود.

2- ناسازگاری گروه خونی مادر و فرزند

اختلاف گروه خونی مادر و نوزاد یکی از عوامل مهم ایجاد یرقان است، به عنوان مثال مادر

گروه خونی O دارد اما نوزاد گروه خونی B یا A دارد. نوزادانی که گروه خونی‌شان منفی

است ولی مادران گروه خونی یا RH مثبت دارند هم دچار چنین مشکلی می‌شوند.

3- عفونت‌

یکی دیگر از علل ایجاد یرقان است که در بعضی از نوزادان ایجاد میگردد و میتواند به دلایل زیر باشد:

الف) کمبود G6PD

G6PD یک ماده شیمیایی است که در گلبول های قرمز به مقدار مشخصی وجود دارد. در

بعضی از نوزادان (که البته در نوزاد پسر بیشتر است) این ماده کم است و حتی ممکن

است اصلا وجود نداشته باشد. در این صورت قرار گرفتن نوزاد در معرض موادی مانند کافور

یا داروهای حاوی گوگرد می تواند باعث زردی شود.

ب) نوزادان زودرس

نوزادانی که قبل از 9 ماه بارداری متولد می شوند مشکلات یا انسداد در کبد دارند و در

نتیجه استعداد بیشتری برای بیماری زردی نوزادی دارند.

4- اختلالهای تیروئید

اختلال های تیروئید نوزاد یکی از عوامل مهم ایجاد زردی است و ممکن است به علت

کم کاری تیروئید باشد. زردی نوزادی که بیش از 14 روز به طول انجامد نیز غیر طبیعی است

و چنین نوزادانی نیز باید توسط پزشک  ویزیت شوند.

5- یرقان از شیر مادر

گاهی نیز یرقان ناشی از شیر مادر است که در هفته اول تولد نوزاد ایجاد شده و به علت

کم بودن شیر مادر و تغذیه ناکافی نوزاد به وجود می‏آید. این نوع زردی ربطی به ترکیبات شیر مادر ندارد و بهتر است شیردهی با تکرار بیشتری صورت گیرد.

البته در مواردی زردی کودک مربوط به ترکیبات نامطلوب در شیر مادر است که معمولا بعد از یک هفته ایجاد

می‌شود و تشخیص آن فقط با توسط پزشک متخصص اطفال امکان‏پذیر است.

6- فاویسم

فاویسم معمولا در نوزادانی که مادرانشان دیابتی است یا نوزادانی که دچار تاخیر رشد داخل رحمی در

زمان بارداری باشند دیده می‏شود که حتما باید توسط پزشک متخصص تشخیص داده شود.

بیلی‌روبین در خون نوزاد وجود دارد. قبل از اقدام به پیشگیری از این بیماری در دوران بارداری بهتر است انواع زردی کودکان و علت‌های آن را بشناسیم:

۱- کم‌خطر

زردی بچه یا زردی فیزیولوژیک به دلیل عدم توانایی کبد در دفع بیلی‌روبین رخ می‌دهد. این زردی بچه در دو سه روز اول تولد بروز پیدا می‌کند و پس از یک یا دو هفته از بین می‌رود.

در بیشتر مواقع این عارضه نیاز به درمان خاصی ندارد و یا یک درمان ساده با دستگاه فتوتراپی می‌تواند آن را به‌ سادگی برطرف نماید.

زردی کودکان ناشی از شیر مادر که به علت مصرف کم شیر توسط نوزاد به وجود می‌آید

که با شیردهی منظم درمان می‌شود. همچنین ممکن است علت در مواد تشکیل‌دهنده

شیر مادر باشد که در این زمان باید بررسی‌های لازم انجام شود.

۲- پرخطر

زردی نوزادی ناشی از ناسازگاری خون مادر و نوزاد:

این بیماری به دلیل عدم تطابق خون مادر و جنین به وجود می‌آید. علل دیگر زردی اعم از:

– هپاتیت

– آترزی مجاری صفراوی که در آن مجاری صفراوی به‌ درستی تشکیل نشده‌اند

– عفونت‌های خونی نوزاد

– بیماری‌های ارثی از جمله کمبود آنزیم‌هایی مانند آنزیم گلوکز ۶ فسفاتاز

– ناهنجاری‌هایی که نوزاد در هنگام تولد به آن مبتلا می‌گردد

چگونه میتوان تشخیص داد که کودکان یرقان دارند؟

روشهای مختلفی وجود دارد که مهمترین روشهای تشخیص زردی نوزادی عبارتند از:

1- از طریق چشمی و دیداری

بازرسی چشمی میتواند برای تخمین میزان زردی نوزادان انجام شود. در این حالت نوزاد باید کاملا برهنه بوده و در روز و زیر نور طبیعی مورد بررسی قرار گیرد. رنگ چشم ها به خصوص سفیدی چشم، لثه ها و پوست کودک باید با دقت دیده شود. گفتنی است این روش تشخیص تقریبی بوده و باید توسط شخصی انجام شود که تجربه کافی داشته باشد.

2- دادن آزمایش خون در آزمایشگاه

در این حالت نوزاد را باید به آزمایشگاه برد و با گرفتن چند قطره خون از نوزاد پس از دو

ساعت جواب آزمایش حاضر خواهد شد. ممکن است کودک اندکی درد بکشد و باعث

آزرده خاطر شدن پدر و مادر گردد ولی دقیقترین روش اندازه گیری میزان زردی بچه است.

3- استفاده از دستگاه بیلی چک یا بیلی روبین متر

این روش اندازه گیری زردی کودک بدون خونگیری و تنها با تماس پوستی انجام میشود و تا حدودی دقیق است.

4- مراجعه به جدول زردی

در این روش نیازی به مراجعه به آزمایشگاه نیست و تنها با مراجعه به جدول زردی میتوان میزان یرقان نوزادان را نخمین زد.

اهمیت درمان زردی نوزادی در کودکان

اگر زردی نوزادان به درستی تشخیص داده شده و به موقع درمان گردد به هیچ عنوان

بیماری خطرناکی نخواهد بود و اصلا جای نگرانی ندارد و عوارض زردی نوزاد نیز نخواهد

داشت اما اگر به موقع درمان نشود، می تواند به مغز کودک آسیب وارد کرده و عواقب خطرناکی ایجاد نماید.

تب، امتناع از خوردن غذا، ضعف، قوس کشی غیر طبیعی پشت و گردن، پایین رفتن چشم یا تشنج میتواند از نشانه ها و علائم زردی نوزادان باشد. اگر این علائم را در فرزندتان دیدید سریعا به پزشک مراجعه کنید تا نسبت به درمانش اقدام گردد.

بعضی از والدین نیز میپرسند که زردی نوزاد چقدر طول میکشد و آن را چگونه درمان کنیم که باید گفت در صورت استفاده از دستگاه فتوتراپی معمولا تا حداکثر سه روز بسته به میزان زردی و شدت آن و شرایط جسمی بچه ممکن است طول بکشد. ضمنا هیچ کس نمی تواند دقیقاً بگوید چه زمانی و در چه سطحی از آسیب های مغزی یرقان به طور قطع رخ خواهد داد.

پیشگیری از یرقان ناشی از ناسازگاری خون در کودکان

در این حالت لازم است که مادران باردار تحت نظر پزشک متخصص بوده و با انجام

آزمایش‌های لازم این ناسازگاری مشخص شود. در این زمان از آمپول روگام استفاده

می‌شود تا از بروز آن در بارداری‌های بعدی پیشگیری گردد.

امروزه بهترین روش درمان یرقان بچه که به اتفاق مورد تایید همه پزشکان سراسر جهان

نیز هست استفاده از دستگاه فتوتراپی است. در این روش نور مخصوصی از دستگاه زردی ساطع میگردد و از طریق پوست جذب میشود و در نهایت باعث درمان فرزند شما میگردد.

قابل ذکر است فتوتراپی هم در بیمارستان و هم با انتقال دستگاه فتوتراپی خانگی به منزل انجام پذیر است.

تغذیه مناسب در بارداری

تغذیه در دروان بارداری جهت جلوگیری از زردی کودک اهمیت بسیار زیادی دارد. همچنین پیشگیری از زردی در دوران بارداری با تغذیه مناسب قابل انجام است.

رشد و نمو مناسب جنین، عدم تولد نوزاد زودرس و نیز جلوگیری از مشکلاتی که برای مادر در دوران بارداری و

پس از زایمان به وجود می‌آید با یک تغذیه مناسب و خوب انجام می‌شود. در این مدت توصیه میگردد از خوردن

غذاهای پرچرب، فست فودها و غذاهای گرم و پر ادویه خودداری نمایید و به‌ جای آن از شیر، خرما، عرق کاسنی و … استفاده نمایید.

دوران بارداری مرحله بسیار مهمی در زندگی مادر و نوزاد است. در این بخش از زندگی نوزاد مادر باید مراقبت

زیادی از خود داشته باشد و نسبت به تغذیه خود دقت و حساسیت ویژه ای داشته باشد. برای مثال در این زمان مصرف کافئین و نوشیدن بیش از اندازه قهوه می‌تواند برای جنین وی مضر باشد.

همچنین مصرف مشروبات الکلی، سیگار و مواد مخدر میتواند منجر به تولد نوزاد نارس و رشد ناکافی وی شود و این نوزاد را در معرض انواع بیماری‌های مختلف از جمله یرقان قرار می‌دهد. بنابراین اکیداً توصیه می‌شود در این دوران از مصرف مواد مضر خودداری شود.

به‌هرحال توصیه می‌شود جهت پیشگیری از زردی کودکان زیر نظر متخصصین مجرب باشید. اگر والدین عزیز به توصیه‌های پزشک خود عمل نمایند پیشگیری از این بیماری بسیار آسان است.

ميوه های مضر برای زردی نوزاد

بر خلاف باور عمومی، مصرف ميوه‌ های زرد در دوران بارداری و شيردهی سبب زردی نوزادان

نمی شود اما نوعی زردی در سنين بالاتر در بچه‌ها در سنین سه تا شش ساله وجود

دارد. این زردی بر اثر مصرف میوه های خاص نظیر نارنگی يا هويج در آنها ايجاد شده است.

در واقع میوه های مضر برای زردی کودکان وجود ندارد و علت بروز اين زردی هم مصرف بيش

از حد اين میوه هاست كه باعث ميشوند رنگدانه‌هايشان روی پوست باقی بماند و پوست را به رنگ زرد دربياورد.

سفيدي چشم این بچه‌ها كه با خوردن خوراكيهای رنگی مبتلا به زردی شده‌اند به رنگ سفيد است اما

سفيدی چشم نوزادان مبتلا به زردی کودکان ، زرد رنگ است.

مادرانی که به نوزاد خود شیر میدهند سعی کنند میوه های زیر را مصرف نکنند و یا مصرف آنها را

به حداقل برسانند. این میوه ها عبارتند از: مرکبات، کیوی، توت فرنگی، آناناس، انگور، گیلاس و آلو

 

درمان زردی نوزادان