زردی نوزاد و لزوم درمان آن

زردی در نوزاد و درمان آن

زردی نوزاد از بیماریهای شایعی است که در تعداد زیادی از نوزادان در بدو تولدشان وجود دارد و والدین عزیز باید حساسیت ویژه ای نسبت به درمان آن داشته باشند.

هموگلوبین موجود در گلبول‌های قرمز خون نوزاد در نهایت تبدیل به رنگدانه زرد رنگی به نام بیلی‌ روبین

می‌شود. وظیفه دفع بیلی روبین نیز بر عهده کبد است. بالا بودن میزان بیلی‌روبین خون می‌تواند ارثی یا

نشانه‌ای از بیماری‌های کبدی باشد. به تدریج و با افزایش بیلی‏روبین قسمتهای دیگر بدن مانند شکم و اندام‏ها

زرد می‏شود. بنابراین تشخیص ظاهری زردی نوزادان بر اساس مشاهده زردی در پوست و چشمان نوزاد است.

زردی یا یرقان همان‌طور که از نامش پیداست زرد شدن رنگ نوزاد و سفیدی چشم است که  علت آن بالا رفتن بیلی‌روبین خون است.

چرا کودک زرد می‌شود؟

زردی کودکان علل زیادی دارد ولی چهار علت اصلی برای بروز آن وجود دارد که در زیر به تفصیل بیان

گردیده است:

1- کم کاری آنزیمی کبد

این مسئله می‌تواند همراه با پرخونی نوزاد یا فاویسم باشد. این آنزیم گلوکز 6 فسفات دهیدروژناز است که می‌تواند باعث ایجاد زردی کودک شود.

2- ناسازگاری گروه خونی مادر و فرزند

اختلاف گروه خونی مادر و نوزاد یکی از عوامل مهم ایجاد یرقان است، به عنوان مثال مادر گروه خونی

O دارد اما نوزاد گروه خونی B یا A دارد. نوزادانی که گروه خونی‌شان منفی است ولی گروه خونی

یا RH مثبت دارند هم دچار چنین مشکلی می‌شوند.

3- عفونت‌های نوزادی

یکی دیگر از علل ایجاد یرقان است که در بعضی از نوزادان ایجاد میگردد.

4- اختلالهای تیروئید در نوزادان

یکی از عوامل مهم ایجاد زردی کودک است.

یرقان در کودکان در اغلب موارد قابل درمان است اما در موارد شدید در صورتی که درمان نشود می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

5- زرد شدن کودک از شیر مادر

گاهی نیز زردی ناشی از شیر مادر است که در هفته اول تولد نوزاد ایجاد شده و به علت کم بودن شیر مادر و

تغذیه ناکافی نوزاد به وجود می‏آید. این نوع زردی ربطی به ترکیبات شیر مادر ندارد، در این نوع زردی درمان

براساس تغذیه مکرر و بیشتر شیر مادر است.

البته در مواردی زردی مربوط به ترکیبات نامطلوب در شیر مادر است که پس از هفته اول ایجاد می‌شود و

تشخیص این نوع زردی فقط با مشاوره با پزشک متخصص اطفال امکان‏پذیر است.

6- فاویسم

این بیماری معمولا در نوزادانی که مادران‌شان دیابتی یا نوزادان دچار تاخیر رشد داخل رحمی در زمان بارداری

باشند، دیده می‏شود که این زردی به ویزیت متخصص و درمان نیازدارد. زردی ناشی از کم‌کاری تیروئید نیز وجود

دارد که به علت کاهش هورمون تیروئید در بدن نوزاد ایجاد می‏شود که میتوان آن را با تشخیص به موقع و درمان کم‏ کاری تیروئید معالجه کرد.

عوامل خطرساز در زرد شدن بچه

وزن کم نوزاد در زمان تولد، نارس بودن، جنس پسر، نوزاد مادر دیابتی، سابقه زردی در فرزند اول، عدم تطابق

گروه خونی و RH مادر و نوزاد، تغذیه ناکافی نوزاد بخصوص در روزهای اول زایمان به روش سزارین همگی از عواملی است که می‏تواند خطر بروز زردی را بیشتر کند.

درجه زردی نوزاد باید چند باشد؟

در صورتی که در ۲۴ ساعت اول زندگی نوزاد بیلی روبین بالاتر از ۵ باشد، شدت آن زیاد است و باید سریعاً به پزشک مراجعه شود.

زردی نوزاد

 

اما در صورتی که این درجه زردی نوزاد تازه متولد شده در روز‌های بعدی نشان داده شود طبیعی بوده و در صورتی غیر عادی محسوب می‌شود که درجه زردی به عدد ۷ تا ۸ برسد.

آخرین و بیشترین شدت درجه زردی، ۲۵ است. در روز‌های پس از تولد نوزاد اگر درجه زردی ۱۳ تا ۱۴ و یا ۱۵ تا ۱۷ باشد خطرناک بوده و باید به پزشک مراجعه شود.

در صورتی که درجه زردی بچه در روز‌های سوم تا هفتم بعد از تولد عدد ۱۵ تا ۱۶ را نشان دهد، باید به پزشک

مراجعه کنید و او را بستری نمایید. در صورتی که پزشک نوزاد استفاده از دستگاه فتوتراپی را برای درمان نوزاد

تشخیص دهد، باید به توصیه پزشک عمل کرده تا بیماری او برطرف شود. اما اگر درجه زردی بسیار بالا باشد و دستگاه فتوتراپی خانگی جوابگوی درمان آن نباشد، باید خون نوزاد تعویض گردد.

تشخیص درجه زردی در نوزاد در منزل

مادران به راحتی می‌توانند درجه زردی فرزند خود را تشخیص دهند، زیرا اولین قسمتی که شروع به زرد شدن

می‌کند، سفیدی چشم نوزاد است و پس از آن به صورت نوزاد، قفسه سینه و شکم و پا‌های او سرایت

می‌کند. با زرد شدن هر یک از این قسمت‌های اشاره شده می‌توان درجه زردی کودک را به طور تقریبی مشخص کرد.

هنگامی که کف دست‌ها و پا‌های نوزاد زرد می‌شود درجه زردی او بسیار بالا است و به احتمال زیاد عدد

۲۰ را نشان می‌دهد؛ در نتیجه خون نوزاد باید تعویض گردد. اما در صورتی که شکم نوزاد زرد شود،

درجه زردی ۱۳ بوده و اگر ران‌های او نیز زرد شده باشد، درجه زردی او ۱۶ می‌باشد. به منظور مشخص

نمودن درجه زردی به طور دقیق، باید از کودک آزمایش خون گرفته شود و اگر درجه زردی بالا باشد،تحت درمان قرار بگیرد.

همچنین میتوان با استفاده از جدول زردی نوزاد ، به میزان دقیق زردی بدون نیاز به آزمایش پی برد.

برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به مقالات سایت ما مراجعه نمایید.

  • کاهش فاکتورهای خطرناک در ایجاد یرقان بچه

1- آزمایش خون دوران بارداری

در طول بارداری آزمایش خون بگیرید. خون نامناسب باعث افزایش احتمال شکستگی سلول‌های خونی و بیلی روبین می‌شود.

– مادرهایی که گروه خونی آن‌ها O+ است باید در نظر داشته باشند ممکن است نوزاد نیاز به‌ خون اضافی

داشته باشد و ناسازگاری گروه خون و Rh آن از مهمترین فاکتورهای خطرناک است.

–  کمبود آنزیم ژنتیک مثل کمبود دهیدروژناز گلوکز-6- فسفات باعث افزایش احتمال زردی می‌شود زیرا

سلول‌های خون از بین می‌روند و بیلی روبین بیشتری در خون پخش می‌شود.

–  علاوه بر آزمایش خون پیش از تولد، پزشک بر روی نوزاد پیش از ترک بیمارستان آزمایش زردی انجام می دهد.

2- کاهش تولد زود هنگام

  • – احتمال تولد زود هنگام نوزاد را کاهش دهید. جنینی که پیش از 38 هفتگی به‌دنیا بیاید در معرض زردی می‌باشد.

–  کبد نوزاد نارس نسبت‌ به کبد نوزاد کامل کمتر رشد کرده است بنابراین برای کبد سخت است بیلیروبین را حذف کند.

–  برخی فاکتورهای خطرناک مثل تولد چند قلو یا زمان تولد را نمی‌توان تغییر داد اما عوامل محیطی خطرناک را می‌توان تغییر داد.

– در جلسه‌های ملاقات با پزشک شرکت کنید. پزشک در این جلسات از سلامتی جنین و مادر اطمینان حاصل

می‌کند. این امر عواملی که منجر به‌تولد زودهنگام می شوند را به حداقل می‌رساند.

– از مواد شیمیایی دوری کنید. مصرف الکل، تنباکو، مواد مخدر و برخی داروها باعث افزایش احتمال تولد

زودهنگام می‌شود. برای ترک با پزشک خود مشورت کنید. آلاینده های محیطی نیز خطرناک می باشند.

–  آرام باشید. تنش باعث تولد زودهنگام می‌شود. نداشتن حمایت اجتماعی، خشونت، نیاز احساسی و فیزیکی منجر به تنش و تولد زودهنگام می‌شود.

–  احتمال عفونت را کاهش دهید. تبخال، سیفیلیس و عفونت انگلی باعث تولد زودهنگام و زردی می‌شود.

3- زردی از شیر مادر

احتمال یرقان در نوزادی که شیر مادر می‌خورد بیشتر است. هر چند در این حالت زردی به راحتی درمان

می‌شود. شیر مادر معمولا پس از زایمان تا چند روز تولید نمی‌شود. در روزهای اول، نوزاد ماده ای می خورد

که کولوستروم نامیده می‌شود؛ این ماده کم ولی غنی از مواد مغذی است. چون نوزاد در روزهای اول شیر

زیادی نمی خورند سیستم گوارش آن‌ها قادر به سریع خالی شدن نیست بنابراین بیلی روبین در این سیستم

تشکیل می‌شود. با تمام این اوصاف پزشکان شیر دادن را توصیه می‌کنند. به دلیل این که در روزهای اول،

شیردهی موجب ایجاد یرقان در نوزاد می‌شود، پزشکان یرای جلوگیری از زردی شیر خشک را در روزهای اول تولد پیشنهاد می‌کنند.

آیا برای بیماری یرقان باید نگران بود؟

بیشتر موارد زردی در کودکان تازه متولد شده بی ضرر بوده و به درمان نیاز ندارند، پزشک ممکن است دستور

آزمایش خون دهد تا میزان بیلیروبین نوزادتان را اندازه گیری کنید، که طی آن معمولاً مقدار کمی خون از پاشنۀ

نوزادتان گرفته می شود، در مواردی که یرقان خفیف باشد، پزشک ممکن است نوردرمانی با استفاده از

دستگاه فتوتراپی را تجویز کند.

در دستگاه فتوتراپی، نوزاد بطور کاملا برهنه زیر لامپ های آبی رنگ با طول موج مخصوص قرار می گیرد که به

تجزیه بیلیروبین بدنش کمک می کند، طوری که بتواند از بدن دفع شود.

درمان با دستگاه درمان زردی را می توان هم در بیمارستان و هم درخانه با استفاده از دستگاه فتوتراپی خانگی

انجام داد. هنگام فتوتراپی نوزاد ، لازم است بدن نوزاد آب کافی جذب کند لذا پزشک ممکن است تعداد دفعات

زیاد شیردهی را توصیه کرده یا مکمل های غذایی را به آن بیفزاید تا مایعات بیشتری به نوزادتان داده و به

او کمک کنید تا بیلیروبین بیشتری از طریق مدفوع از بدنش دفع کند

توصیه های مهم

به اعتقاد بعضی از بزرگترها، موقعی که نوزاد در روز‌های اول بعد از تولد زرد می‌شود، می‌گویند علت این است

که مادر در اواخر حاملگی خود شیرینی زیاد و خرما خورده است و به همین جهت نوزاد زرد شده است

و اهمیتی ندارد. مادر نباید به این گفته‌ها توجه کند و موقعی که احساس کرد نوزاد او زرد شده است،

باید هرچه زودتر او را نزد پزشک متخصص ببرد. پزشک متخصص با توجه به نشانه‌های بالینی و شرح حال،

تشخیص احتمالی علت زردی نوزاد را خواهد داد و از آزمایش خون (نوع و مقدار بیلی روبین خون، مقدار

هموگلوبین خون، گروه خونی نوزاد و مادر و …) برای تشخیص زردی بچه کمک خواهد گرفت.

در پایان متذکر میگردد بهترین روش درمان یرقان اجاره دستگاه فتوتراپی سه بعدی تمام اتوماتیک با

لامپ های ال ای دی شرکت نی نی سالم است.

یرقان کودک ناشی از ناسازگاری خون

ناسازگاری در خون مادر و نوزاد باعث بروز زردی در نوزاد می شود و درمان آن نیز کمی نسبت به

زردیهای متعارف طولانی تر است. این نوع ناسازگاری شایع ترین علت زردی در نوزادان می باشد که درمان

سخت تری نسبت به زردی معمولی نوزاد دارد و حتما جهت درمان باید از عوامل خارجی استفاده نمود. بهترین راه درمان زردی استفاده از دستگاه فتوتراپی میباشد.

گروه های خونی به دو دسته اصلی تقسیم می شود:

1- ABO که خود به چهار گروه اصلی A ،B، AB و O تقسیم می شود.

2 – RH که خود به دو گروه RH مثبت و RH منفی تقسیم می گردند.

گروه خون هر فرد متشکل از یکی از چهار گروه ABO و هم چنین یکی از دو گروه RH است.

زردی نوزاد ناشی از ناسازگاری در خون

زردی در نوزاد از اختلاف گروه خون مادر و جنین در دسته ABO

اگر گروه خونی نوزادانی که گروه خونی مادرشان O ، A یا B باشد، احتمال یرقان بیشتر است. این بیماری به

دلیل اختلاف در  خون یک زردی شدید است و جهت درمان قطعی حتما باید از دستگاه زردی استفاده گردد.

در صورتی که نوزاد دلبندتان زردی از نوع اختلاف گروه خونی دارد جهت درمان با متخصصین ما در شرکت نی

نی سالم  تماس بگیرید تا شما را در مورد نحوه درمان زردی و راهکار بی نقص ما که اجاره دستگاه زردی نوزاد است راهنمایی کنند.

زردی از اختلاف گروه خون مادر و جنین در دسته RH

همچنین در مواردی دیده شده است که زردی نوزاد از اختلاف گروه خون مادر و نوزاد است. چنانچه RH مادر

منفی بوده و RH نوزاد مثبت باشد، احتمال ایجاد زردی در نوزاد افزایش می یابد.

امروزه با تزریق آمپولی به نام روگام از بروز زردی به وجود آمده از ناسازگاری در خون در حاملگی بعدی

جلوگیری می شود.

آیا زردی در نوزاد قابل برگشت است؟

این سوالی است که بسیاری از والدینی که نوزادشان زردی دارد از خود میپرسند.

زردی انواع مختلفی دارد که عبارتند از زردی ناشی از: ناسازگاری‏های خون، شیر مادر، فاویسم یا پرخونی و

عوامل دیگری مثل وزن کم نوزاد در زمان تولد، نارس بودن، جنس پسر، نوزاد مادر دیابتی، سابقه زردی در نوزاد

اول، عدم تطابق گروه خونی و RH مادر و نوزاد، تغذیه ناکافی نوزاد بخصوص در روزهای اول زندگی و … .

آیا یرقان کودک به علت تغذیه ممکن است؟

این نوع یرقان نوزاد معمولاً  بی خطر است که به علت وجود عواملی در شیر مادر، همچنان نوزاد را زرد نگه

می دارد و گفته می شود که حتی با مقادیر بالا نیز برای نوزاد خطری نخواهد داشت. اما این موضوع نباید

والدین را از رسیدگی جدی به وضعیت نوزاد غافل کند. نوزادی که زردی ناشی از شیر مادر دارد ممکن است دچار کاهش وزن شود.

توجه داشته باشید تا حصول اطمینان کامل و قطعی از بی خطر بودن زردی ناشی از شیر مادر و سایر عواقب و

عوارض احتمالی، نوزاد را زیر نظر پزشک بگذارید تا با انجام آزمایشهای لازم و به موقع، از بروز هرخطری که

سلامت نوزاد را تهدید کند، پیشگیری شود. زردی ناشی از شیر مادر ممکن است تا سه ماه هم به طول

بیانجامد. در این مدت، میزان زردی نوزاد ممکن است به صورت سینوسی نوسان داشته باشد.

آیا تغذیه کودک با شروع یرقان باید قطع شود؟

اگر نوزاد شما به هر دلیل زرد شده باشد، و حتی اگر زردی او طولانی شده و به علت شیر مادر هم

باشد، نه تنها نباید شیر مادر را قطع کنید بلکه باید شیر دهی با فواصل کوتاهتر و میزان بیشتر انجام شود تا یرقان او کاهش یابد.

ممکن است در زردی که از شیر باشد، پزشک برای مدتی کوتاه تصمیم به قطع شیر مادر بگیرد و پس از درمان

آن مجددا شیر دهی انجام میشود. نوزادی که به علت شیر مادر شدیداً زرد شده است باید توسط

دستگاه فتوتراپی تحت درمان قرار گیرد. این روش درمان زردی، قطعی و کاملا بی خطر میباشد.

چه عواملی باعث یرقان در نوزاد می‌شود؟

1- نوع فیزیولوژیکی

زردی فیزیولوژیکی رایج‌ترین و طبیعی‌ترین نوع در نوزادان است که می‌تواند تا ۶۰٪ از نوزادان کامل در

اولین هفته تولد را تحت تاثیر قرار دهد و به علت سطح بیلی‌روبین بالا رخ می‌دهد.

بیلی‌روبین ماده‌ای است که توسط تفکیک عادی سلول‌های خون قرمز تولید می‌شود، که توسط کبد پردازش

شده و حذف می‌شود و هنگامی که کبد کودک به اندازه کافی برای حذف بیلی‌ روبین از جریان خون، موثر عمل

نکند گسترش می‌یابد. هنگامی که نوزاد شروع به بالغ شدن می‌کند و میزان سلول‌های قرمز خون آن

کاهش می‌یابد، این بیماری بدون اثرات پایدار روی کودک از بین می‌رود. این معمولا حدود ۱ تا ۲ هفته پس از تولد رخ می‌دهد.

2- شیر مادر

زردی بچه از شیر مادر از نوعی‌ است که پس از از بین رفتن زردی فیزیولوژیک همچنان ادامه دارد

که در نوزادان سالم، کامل و شیرخوار هم دیده می‌شود.

هیچ علت شناخته شده‌ای برای این نوع زردی وجود ندارد، گرچه تصور می‌شود که ممکن است با یک ماده در

شیر مادر که فروپاشی بیلی‌روبین را مسدود می‌کند در ارتباط باشد. یرقان از شیر مادر ارثی است با این وجود،

این شکل از زردی، به این معنی نیست که شیر مادر مشکلی دارد و شیردهی باید متوقف شود.

اکثر نوزادانی که دارای این بیماری هستند (فقط ۰٫۵٪ تا ۲٫۴٪ از تمام نوزادان) ممکن است افزایش

دیگری در میزان سطح بیلیروبین در حدود ۱۴ روز داشته باشند. سطح بیلی‌روبین در نهایت کاهش خواهد یافت.

این یرقان می‌تواند برای ۳ تا ۱۲ هفته پس از تولد ادامه یابد، اما تا زمانی که کودک به خوبی تغذیه

میشود و سطوح بیلی‌روبین نظارت می‌شود، به ندرت به عوارض جدی منجر می‌شود. زردی شیر مادر باید از

زردی شیردهی، که ناشی از مصرف کم شیر است، نیز متفاوت باشد.

3- عدم تغذیه کافی

زردی شیردهی زمانی ایجاد می‌شود که کودک شیر کافی جهت تغذیه نداشته باشد. مقادیر مناسب شیر

مادر باعث افزایش حرکات روده کودک می‌شود که مانع ساخت بیلی‌روبین می‌شود.

زردی ناشی از شیر مادر می‌تواند هنگامی رخ دهد که یک نوزاد شروع خوبی در تغذیه با شیر مادر ندارد، به

خوبی پستان را نمی‌گیرد یا با جایزیگن‌های دیگری مکمل شده است که در شیردهی اختلال ایجاد می‌کنند.

و اغلب خودش با افزایش شیردهی به نوزاد رفع می‌شود.

درمان زردی نوزاد که از شیر مادر به وجود می آید

شیردهی را به ۸ تا ۱۲ بار در طول روز افزایش دهید. بهترین راه برای کاهش میزان بیلی روبین کمک

به حذف آن است. افزایش شیردهی منجر به افزایش حرکت روده می‌شود که بیلی‌روبین را تخلیه میکند.

اگر یک مکمل برای افزایش مصرف کودک توصیه شده باشد، با یک متخصص شیردهی مشورت کنید تا کمک

شیردهی دریافت نمایید. مادر نیز در این زمان برای قطع نکردن تولید شیر خود، شیر را پمپ می‌کند.

استفاده از کمک شیردهی برای ارائه شیر مادر بصورت بیان شده یا ترکیبی از شیر مادر و شیر خشک بهترین

راه برای عدم قطع رابطه شیردهی می‌باشد.

اگر سطح بیلی‌روبین نوزاد به ۲۰ میلیگرم یا بالاتر برسد توصیه‌ میشود شیردهی به مدت ۲۴ ساعت متوقف

شود. این کار به طور قابل توجهی می‌تواند سطح بیلی‌روبین را کاهشدهد. پس از ۲۴ ساعت، مادر می‌تواند

شیردهی را از سر بگیرد.

با متخصصین ما در شرکت نی نی سالم تماس بگیرید. دستگاه زردی را می‌توان به خانه برد و شیردهی

را بدون توقف ادامه داد. در صورتی که یک کودک نارس باشد یا دارای مشکلات سلامتی باشد، برنامه درمان

باید توسط متخصص تنظیم شود.

درمان زردی نوزادان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.